Żywa lekcja historii w naszej gminie – projekt „Historia w kodzie zapisana”
W czwartek, 18 września 2026 roku, uczniowie klas VII i VIII wzięli udział w niezwykłym spacerze tematycznym zorganizowanym przez Gminną Bibliotekę w Stromcu w ramach projektu „Historia w kodzie zapisana”.
Przewodnikami po przeszłości regionu byli P. Elżbieta Wiatrak – dyrektorka Biblioteki, oraz P. Sławomir Duranc – badacz lokalnej historii. Młodzież odwiedziła kluczowe miejsca pamięci, m.in. cmentarz oraz pomnik upamiętniający mieszkańców Ziemi Stromieckiej poległych i zamordowanych podczas II wojny światowej.
Projekt w nowoczesny sposób przybliża dzieje okolicy – najważniejsze obiekty opatrzone zostały kodami QR, kryjącymi fascynujące fakty historyczne. Dzięki temu uczniowie z autentycznym zaciekawieniem odkrywali bogatą historię swojej małej ojczyzny.
Pamięć wykuta w kamieniu i zadanie dla młodzieży
Monument poświęcony ofiarom okupacji hitlerowskiej to dzieło zapoczątkowane wiosną 1986 roku z inicjatywy Franciszka Michalskiego – byłego więźnia obozu w Oświęcimiu. Mimo licznych trudności logistycznych i urzędowych, granitowy obelisk ostatecznie stanął na swoim miejscu jesienią 1987 roku. Upamiętnia on bohaterów kampanii wrześniowej, członków ruchu oporu, strażaków zamordowanych w Majdanku oraz żydowskich mieszkańców Stromca i okolic zgładzonych w Treblince.
Zgodnie z Aktem Przekazania z 1989 roku, pieczę nad tym szczególnym miejscem sprawuje młodzież szkolna ze Szkoły Podstawowej im. Dionizego Czachowskiego w Stromcu, dla której dbanie o pomnik i kultywowanie pamięci narodowej jest ważną lekcją patriotyzmu.
Historyczna przestrzeń cmentarza parafialnego w Stromcu kryje w sobie nie tylko zabytkowe nagrobki z XIX wieku, ale przede wszystkim miejsca spoczynku osób zasłużonych dla naszej małej ojczyzny i wolnej Polski. Wśród nich szczególną pamięcią otaczamy bohaterów, którzy oddali życie za ojczyznę.
Juliusz Bagniewski – bohater z naszej ziemi
W trakcie spaceru przypomniano postać niezwykłego człowieka – Juliusza Bagniewskiego, urodzonego w 1876 roku w majątku Boże. Ten wybitny patriota i działacz niepodległościowy całe swoje życie podporządkował walce o sprawiedliwość społeczną oraz dobro ojczyzny. Losy rzucały go w najdalsze zakątki świata – od Syberii i Kaukazu po Brazylię – jednak wszędzie krzewił polskość i służył rodakom radą oraz wiedzą.
Wybuch I wojny światowej zmobilizował go do powrotu do kraju. Wstąpił w szeregi Legionów Polskich, gdzie jako porucznik „Wujek” („Ulowski”) walczył z niezwykłym męstwem. Zginął bohaterską śmiercią 23 maja 1915 roku w bitwie pod Konarami. Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Virtuti Militari i Krzyżem Niepodległości, spoczął w rodzinnym grobowcu na cmentarzu w Stromcu, który niedawno poddano gruntownej renowacji.
Życie Juliusza Bagniewskiego oraz odwiedzone miejsca pamięci pozostają dla młodzieży bezcennym wzorem obywatelskiej postawy i głębokiego patriotyzmu. Odwiedzanie mogił podczas szkolnych spacerów historycznych to dla młodzieży najlepsza lekcja patriotyzmu i żywa pamięć o tych, którzy "nie wydążyli, jeno złotem skrzydłem kurzawy marszu przykryci" czekali na wolną Polskę.
